Een veelbesproken onderwerp in de aquariumwereld. Maar wat is kwaliteit? Wat voor de ene bak perfecte waterwaardes zijn, is voor de andere bak een nachtmerrie. Het belangrijkste is dat de vis die in het bewuste water zwemt zich prettig voelt. Helaas liggen er geen evaluatieformulieren in de bak, dus zullen we zelf moeten beoordelen of de waterkwaliteit voldoet aan de eisen.
Wat zijn de eisen? Dat ligt grotendeels aan het visbestand. Malawi’s hebben graag hard water met een hoge pH-waarde, terwijl cichlides uit een zuid-amerikaans stroompje juist zacht water prettig vindt, met een lage pH. In veel encyclopedieën staat per vissoort welke waterwaardes goed zijn. Nu begrijp je ook dat het eigenlijk voor de vissen prettiger, en voor jezelf makkelijker is om in ieder geval vissen te nemen die dezelfde waterwaardes prefereren. (Het is bijna onmogelijk om alleen maar vissen uit dezelfde beek te kiezen).
Waterkwaliteit is op te splitsen in twee hoofdgroepen (en een bij-groep)
Watertype & Vervuilingswaarden + Plantvriendelijk water
Watertype (ik kan even geen beter woord bedenken...)
pH (zuurgraad)
KH (Carbonaathardheid)
GH (Hardheid)
Vervuilingswaarde
Nitriet (NO2)
Nitraat (NO3)
Fosfaat (PO4)
Plantvriendelijk water
Watertype
pH
de pH geeft aan hoe zuur, of hoe basisch (tegenovergestelde van zuur) het water is. De schaal loopt van 1 tot 14, met als middelpunt pH 7, hetgeen neutraal water is.
De schaal tussen 1 en 7 is zuur, en loopt op in zuurgraad naarmate je 1 nadert. Hoe lager hoe zuurder dus.
De schaal tussen 7 en 14 is basisch (alkalisch) en loopt op naarmate je 14 nadert. Hoe hoger, hoe basischer (of alkalischer).
Bij elke vissoort word de 'optimale' pH waarde gegeven. Dit is een richtwaarde, als het optimum van de vis op 6,5 ligt, en het water is 7,0 dan zal de vis daar geen hinder van ondervinden.
Als de richtwaarde 6,5 is, en de aquariumwaarde is 8.. Tsja.. Dan heeft de vis het op zijn zachts gezegd niet naar zijn zin, wat zou kunnen leiden tot sterfte.
Hoe meten we de pH?
Er zijn diverse methoden, zoals druppelmethodes met een kleurschaal. Teststrips, en de meest nauwkeurige manier (mits goed geijkt) met een digitale pH meter.
Hoe pas ik de pH aan? Voor elk geval is er een passende oplossing. Vraag ernaar op het forum.
KH
De carbonaathardheid. Geeft het zuurbufferend vermogen van het water aan. Een hoge KH (10) heeft een hoog bufferend vermogen, wat betekent dat als je het water aanzuurt, met bijvoorbeeld eikenextract, de pH slechts tijdelijk in waarde daalt. Het water buffert zodanig dat de pH binnen een dag (of zelfs sneller) weer op de oude waarde is.
Een lage KH (3 of lager) heeft juist weinig bufferend vermogen, het toevoeg van zuur aan dit water kan een flinke en permanente pH-swing veroorzaken. Wees daar op bedacht als je de pH (en KH) wilt aanpassen.
De pH en de KH staan met elkaar in verband, en uit hun waardes kun je de CO2 waarde van het water bepalen. (Zie sticky "Co2 berekenen aan de hand van KH en PH")
Hoe meten we de KH?
Er worden in de aquariumwereld voornamelijk druppeltests uitgevoerd.
Hoe pas ik de KH aan ? Zelfde verhaal als bij de pH; Voor elk geval is daar een passende oplossing. Vraag ernaar op het forum.
GH
De GH-waarde geeft de totale hardheid van het water aan.
Waarde Betekenis
0-4 Zeer zacht water
4-8 Zacht water
8-12 Middelhard water
12-30 Hard water
>30 Zeer hard water
Hoe meten we de GH?
Er worden in de aquariumwereld voornamelijk druppeltests uitgevoerd.
Hoe pas ik de GH aan. Zelfde verhaal als bij de pH; Voor elk geval is er een passende oplossing. Vraag ernaar op het forum.
Vervuilingswaarde
Een Aquarium raakt vervuild. De vissen doen hun behoefte in het water en scheiden hormonen af. Ook de eigenaar draagt een steentje bij door te voeren, en plantenmateriaal kan afsterven.
De gangbare metingen om de globale vervuilingsgraad te bepalen zijn de metingen voor Nitraat en Fosfaat.
Nitriet (NO2)
Het halffabrikaat van de nitrificerende bacterien. Van Nitriet wordt in een goed en evenwichtig aquarium direct Nitraat gemaakt. Maar in aquaria die net zijn opgestart, en waarbij te snel een hoge b
belasting van het water is gecreeerd (te snel teveel vissen), of in aquaria waar iets mis is gegaan kan een gehalte aan Nitriet ontstaan.
Nitriet is al in hele lage hoeveelheden dodelijk voor de vissen! Het hindert de zuurstofopname, de vissen stikken dus.
Ideale waarde: 0
maximale waarde: 0
Hoe meten we Nitriet?
Er worden in de aquariumwereld voornamelijk druppeltests uitgevoerd.
Hoe pas ik de waarde voor Nitriet aan? Waterverversen en nog eens waterverversen. Om hoeveelheden nitriet in de toekomst te voorkomen moet je zorgen voor een goed en stabiel biologisch evenwicht.
Lees ook (Filteren en reiniging; Filtratie en de stikstofkringloop)
Nitraat (NO3)
Het eindproduct van de nitrificerende bacterien. Nitraat wordt deels opgenomen door planten (indien aanwezig). Het overschot blijft in het water.
Nitraat is niet dodelijk voor vissen, maar een te grote hoeveelheid heeft zeker wel zijn weerslag op hun gezondheid. Samen met fosfaat kan een te hoge nitraatwaarde alggroei in de hand werken.
Ideale waarde: hangt af van aquarium. 5 tot 10 mg/l (voor planten)
maximale waarde: 25-50
Hoe meten we Nitraat?
Er worden in de aquariumwereld voornamelijk druppeltests uitgevoerd.
Hoe pas ik de waarde voor Nitraat aan? Waterverversen. Lees ook (Filteren en reiniging; Filtratie en de stikstofkringloop)
Fosfaat (PO4)
Het stofje dat voornamelijk met het voer in de bak terecht komt. Het merendeel van het fosfaat blijft in het water
In samenwerking met nitraat kan fosfaat alggroei in de hand werken. Een lage waarde voor fosfaat is dus aan te raden!
ideale waarde: 0
maximale waarde: 2 mg/l
Hoe meten we Fosfaat?
Er worden in de aquariumwereld voornamelijk druppeltests uitgevoerd.
Hoe pas ik de waarde voor Fosfaat aan? Waterverversen. Filteren over Phosvec Granulaat (SERA) behaalt goede resultaten, en ook het toedienen van Phosvec vloeibaar is effectief.
Oei, dat is een hoop waterverversen. Als pleister op de wonde kan ik de aquarianen geruststellen. Met het waterverversen om Nitraat te laten dalen, daalt ook Fosfaat...
Aanvullingen en/of verbeteringen zijn welkom. (zullen in dit sticky worden opgenomen)
